Dzień z życia skóry
W godzinach rannych poziom kortyzolu (hormonu produkowanego przez nadnercza) jest najwyższy, więc organizm ma największą energię. Wraz jednak ze wzrostem wydzielanego kortyzolu spada odporność na infekcje. Skóra słabiej broni się przed wirusami, bakteriami, wszelkimi zanieczyszczeniami środowiska i stresem. Dlatego w ciągu dnia jej podstawowym zadaniem jest wzmocnienie bariery obronnej i ochronnej oraz zredukowanie szkód spowodowanych czynnikami zewnętrznymi. Sprzyja temu naturalne zwiększenie spoistości komórek naskórka, co zmniejsza  przepuszczalność skóry. Przed południem rośnie produkcja łoju. Sebum chroni skórę, więc preparaty na dzień mogą być beztłuszczowe. Zwłaszcza dla cery mieszanej oraz tłustej.

Wczesne popołudnie
Maksymalne wytwarzanie sebum przypada około godziny 13. To jest dobry czas na korektę makijażu, np. za pomocą bibułek matujących czy pudru. Im później zrobiony makijaż, tym lepiej wygląda. Wcześnie rano twarz jest lekko opuchnięta, a skóra blada. Nieświadomie nakładamy na twarz więcej podkładu, niż jest to konieczne. Zbyt mocno zaznaczamy policzki różem. W efekcie makijaż może być przerysowany i nienaturalny. Około 10 znikają obrzmienia, a cera nabiera zdrowego kolorytu. Najtrwalszy makijaż gwarantują godziny popołudniowe. Produkcja sebum jest już niższa, więc kosmetyki lepiej utrzymują się na twarzy.

Ochrona i nawilżanie
Dzienne funkcje skóry wspomagają rano kremy nawilżające z wysokimi filtrami chroniącymi przed promieniami UVA i UVB. Należy je stosować niezależnie od pory roku, bo codzienny kontakt ze słońcem (nawet przez chmury czy szybę) jest niebezpieczniejszy dla skóry niż krótkotrwałe opalanie się na plaży. Skóra potrzebuje także składników zatrzymujących wodę i tych, które ją nawilżają. Preparaty z kolagenem działają jak mokry kompres zapobiegający wysuszeniu skóry. Ceramidy zawarte w kremach uzupełniają ceramidy naturalne, które stanowią swoisty „cement” międzykomórkowy naskórka. Ma on za zadanie zabezpieczenie przed utratą wody i szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. Dobre kremy na dzień zawierają kwas hialuronowy. Jego wyjątkowe właściwości nawilżające wynikają z silnych zdolności wiązania wody w skórze. Wśród składników niezbędnych skórze w ciągu dnia nie sposób pominąć przeciwutleniaczy. Wolne rodniki utleniają włókna kolagenowe, niszczą błony komórkowe i enzymy. Dodatkowo skórę uszkadzają wolne rodniki pochodzące z zanieczyszczonego środowiska (spalin, dymu papierosowego) i tworzące się pod wpływem promieniowania UV. Doskonałymi neutralizatorami wolnych rodników są witaminy A, C i E.

Praca na nocną zmianę
Nocą skóra pracuje najciężej. W czasie snu odbywa przegląd strat i próbuje naprawić szkody powstałe w ciągu dnia. Stymulacja podziałów komórek w naskórku następuje dzięki hormonowi wzrostu wydzielanemu przez przysadkę mózgową. Ich intensywny podział dokonuje się w nocy, pomiędzy północą a szóstą rano. Dzielą się one dziesięciokrotnie szybciej niż w ciągu dnia, a szczyt przypada około 1 w nocy. Dlatego wieczór to najlepszy czas na dostarczenie skórze substancji regenerujących, odżywczych i stymulujących. Są to witaminy, aminokwasy, hormony roślinne (fitohormony), działające podobnie do estrogenów, wyciągi roślinne, retinol oraz kompleksy aktywnie wspomagające regenerację komórek. Nocą zwiększa się przepuszczalność skóry. Jej naczynia krwionośne rozszerzają się, polepsza się dotlenienie i zwiększa absorpcja składników aktywnych zawartych w kremach. W czasie snu odbudowuje się także naturalna warstwa ochronna naskórka. Nowoczesne preparaty na noc nie są tłuste; po kilku minutach od nałożenia na skórę wchłaniają się bez śladu. Ich moc zależy od ilości substancji aktywnych, a nie od zawartości tłuszczu. Nie warto aplikować skórze zbyt grubej warstwy kremu. Ma ona ograniczone możliwości absorpcji i nadmiar kosmetyku będzie niepotrzebnie zalegał, hamując jej prawidłowe oddychanie. Krem na noc najlepiej wybierać z tej samej linii, co na dzień. Mamy wówczas pewność, że oba kremy zawierają substancje aktywne wzajemnie się uzupełniające. Najczęściej przy wyborze kremu kierujemy się konsystencją i zapachem. Jest on bardzo ważny – powinien działać kojąco i kojarzyć się z odpoczynkiem i relaksem. Późny wieczór to również najlepszy czas na aplikowanie kremów uspokajających skórę. O tej porze, a zwłaszcza około 4 rano, poziom histaminy, która nasila alergię, jest najwyższy. Dlatego skórę bardzo wrażliwą i alergiczną ukoją preparaty łagodzące i obkurczające naczynka krwionośne.

Czas na odżywianie
Raz na dwa, trzy miesiące warto zastosować serum albo kurację w ampułkach czy kapsułkach. Zmęczonej, poszarzałej cerze dobrze zrobi kuracja dotleniająca. Przed snem wskazany jest także peeling. W ten sposób oczyszcza się skórę z dziennych zanieczyszczeń oraz przygotowuje ją na przyjęcie substancji odżywczych zawartych w kremie. Wykonywanie złuszczania rano jest niewskazane, ponieważ pozbawia skórę warstwy ochronnej, niezbędnej jej w ciągu dnia. Wieczorem dobrze jest nałożyć maseczkę odżywczą lub regenerującą. O tej porze skóra najszybciej wchłania i najefektywniej przyswaja wszelkie składniki odżywcze. Lekki masaż przed zaśnięciem jest korzystniejszy niż poranny, bo wieczorem zwiększa się krążenie krwi (niekiedy nawet o 200 procent) w tkance tłuszczowej. Pobudza to odprowadzanie zalegających w tkankach płynów i przyspiesza drenaż, czyli wydalanie toksyn.

U dermatologa
Już około południa jesteśmy mniej wrażliwi na ból, a najsłabiej odczuwamy go między godziną 15 a 16 (najsilniej daje się we znaki około północy). Jest to związane z produkcją endorfin – hormonów o działaniu znieczulającym i przeciwbólowym. Właśnie dlatego w godzinach popołudniowych najlepiej wykonywać zabiegi, które wiążą się z bólem, np. depilację woskiem, zabiegi laserowe (epilacja, zamykanie naczynek krwionośnych) czy zastrzyki. Przed południem organizm jest wypoczęty, a receptory nerwowe szczególnie wyczulone na ból. Z takich zabiegów lepiej zrezygnować także w trakcie i przed miesiączką. Ze względu na podwyższony poziom progesteronu wzrasta wrażliwość na ból, a krwawienie, np. po zastrzyku, jest większe. Niewskazane są w tym czasie zabiegi na cellulit lub mocniejsze masaże. Zabieg z kwasami (peeling) jest najbardziej efektywny, jeśli zostanie wykonany po południu lub wieczorem. O tej porze rozluźniają się wiązania komórkowe i zwiększa się przepuszczalność skóry. Aktywne składniki łatwiej przedostają się w głębsze rejony naskórka, przyspieszając jego złuszczanie.

Jak powstają?

Rozstępy powstają w skórze właściwej, a ich powstawanie wiąże się z upośledzeniem fibroblastów, czyli komórek odpowiedzialnych za produkcję włókien kolagenu i elastyny. Kolagen i elastyna to białka mające postać uporządkowanej sieci włókien, nadających skórze elastyczność, jędrność, sprężystość i odpowiednie napięcie. Prawidłowo zbudowane włókno kolagenu odznacza się wyjątkową wytrzymałością na rozciąganie.
Uszkodzone fibroblasty zaczynają produkować zmienione włókna kolagenu i elastyny, które stają się bardziej kruche i mniej podatne na rozciąganie. Podczas nadmiernego rozciągania się skóry – jak to ma miejsce na przykład w czasie ciąży – z powodu kruchości włókien dochodzi do zerwania regularnej sieci, czego efektem są właśnie rozstępy. Ponieważ jednocześnie dochodzi także do starcia warstwy naskórka, stają się one bardziej widoczne.

Skąd się biorą?

Wbrew powszechnej opinii, powstawanie rozstępów nie jest tylko związane z nadmiernym rozciąganiem skóry. Ich pojawianie jest związane także ze wzrostem kortyzolu we krwi. Jest to hormon wydzielany przez nadnercza, a jego ilość wzrasta w okresie ciąży, dojrzewania, otyłości, wzrostu wagi.
Czynnikiem sprzyjającym jest też wzrost poziomu estrogenów w czasie ciąży, a także przyjmowanie tabletek hormonalnych. Na tworzenie się rozstępów ma również wpływ używanie regularnie i przez dłuższy okres czasu leków sterydowych. Powodują one zmniejszenie grubości naskórka, zahamowanie syntezy kolagenu w skórze właściwej oraz degradację istniejących włókien kolagenowych.
Trudno pominąć rolę niewłaściwej, ubogiej w składniki odżywcze (witaminy, mikro- i makroelementy) diety. Niebezpieczeństwo niesie zwłaszcza niedostateczna ilość cynku. Dlatego kobiety często będące na dietach niskokalorycznych mogą mieć skłonności do rozstępów. Istotną przyczyną, na którą nie mamy wpływu są skłonności genetyczne. Dlatego istnieje prawdopodobieństwo, iż jeśli u matki podczas ciąży pojawiły się rozstępy, to mogą (ale nie muszą) pojawić się one również u jej córki.

Jak zmniejszyć ich widoczność?

Rozstępów nie da się zlikwidować, ale dzięki zabiegom w gabinecie dermatologicznym można je spłycić i rozjaśnić.

• Peeling medyczny – przy użyciu kwasu trójchlorooctowego (TCA) lub glikolowego. Stan zapalny skóry wywołany kwasem TCA powoduje płatowe złuszczanie naskórka. Po zabiegu pacjent odczuwa ściągnięcie i spierzchnięcie. Przez 4 tygodnie po zabiegu konieczna jest maksymalna ochrona przeciwsłoneczna, by nie dopuścić do powstania przebarwień. Dlatego najbezpieczniej złuszczanie wykonywać jesienią. Bezpośrednio po peelingu za pomocą TCA należy unikać ćwiczeń fizycznych i noszenia opiętych rzeczy (mogą podrażniać skórę). W zależności od głębokości rozstępów zabieg powtarza się 2-4 krotnie, co 4-8 tygodni. Zabieg z kwasem glikolowym przebiega bez złuszczania naskórka i innych objawów ubocznych, ale należy go powtarzać 10-14 razy.
• Mikrodermabrazja - regeneruje i uelastycznia skórę, pobudza krążenie, zwiększa produkcję kolagenu i elastyny. Zabieg jest bezpieczny i w miarę bezbolesny. Polega na ścieraniu warstw naskórka specjalnym aparatem, który wyrzucając strumień kryształków, wysysa starty naskórek, a podciśnienie pobudza fibroblasty do produkcji kolagenu. Zabieg nie wymaga rekonwalescencji. Warto poddać się serii min. 10 zabiegów, w odstępie 2-3 tygodni.
• Mezoterapia – polega na śródskórnym wstrzykiwaniu małych dawek substancji leczniczej w miejsca na skórze, gdzie pojawił się problem. Największą zaletą mezoterapii jest możliwość niezwykle precyzyjnego, miejscowego podania niewielkiej ilości leku. Małe dawki działają wolno, ale skutecznie, stopniowo rozprzestrzeniając się w tkance skórnej. Najlepiej poddać się 1-6 zabiegom co 2 tygodnie.

Ze względu na wiek, rozstępy mają fazę zapalną i fazę zanikową.

FAZA ZAPALNA – rozstępy sq widoczne jako czerwone pasma (striae rubra). Na tym etapie istnieje szansa, by się ich pozbyć.

FAZA ZANIKOWA – sugeruje gojenie się rozstępów. Czerwone „linijki” jaśnieją i zmniejszają się. Dzieje się tak dlatego, że zmienione włókna kolagenu oraz cieniutkie włókna elastyny starają się zregenerować zerwaną sieć. Ponieważ nie ma już możliwości przywrócenia pierwotnego stanu skóry właściwej, w efekcie na skórze pozostają widoczne białe lub perłowe prążki (striae distensae alba), wyczuwalne przy dotyku. Próby leczenia rozstępów starszych, w fazie zanikowej, mogą nieco polepszyć stan skóry, ale nie ma już możliwości całkowitego ich zlikwidowania.

Pamiętaj, że częściowo możesz zapobiec pojawieniu się rozstępów.

1. Unikaj częstych wahań wagi i „cudownych” diet, które w rezultacie dają efekt jo-jo.
2. Przestrzegaj właściwie zbilansowanej diety dostarczającej witamin i mikroelementów, zwłaszcza cynku i krzemu. W razie potrzeby możesz uzupełnić ją suplementami.
3. Widząc pierwsze oznaki powstawania rozstępów, zacznij działać. Także w sytuacji sprzyjającej pojawieniu się tego defektu, czyli w czasie ciąży lub w okresie dojrzewania. Regularnie masuj ciało stosując oliwki, olejki, balsamy lub krem przeciw rozstępom. Rodzaj kremu nie jest tak ważny jak sam masaż skóry. Krem jest tylko czynnikiem wspomagającym.

Rumieniec na twarzy to nic innego niż prześwitujące przez skórę naczynka krwionośne. Najważniejsze znaczenie w powstaniu tego defektu mają czynniki genetyczne. To one są winne aż w 80%. Problem tzw. płytkiego unaczynienia dotyka głównie osoby o skórze cienkiej, wrażliwej i delikatnej. Nadmierne rumieńce są związane z nadreaktywnością na pewne bodźce, np. stres czy częste zdenerwowanie. Pod wpływem emocji twarz staje się purpurowa, a rumieniec utrzymuje się dłuższy czas. Jeśli często dochodzi do tego stanu, naczynia poszerzają się, zaczerwienienie skóry nasila się, staje się coraz bardziej rozległe i dochodzi do tzw. rumienia twarzy. Z czasem kruche włośniczki nie wytrzymują ciśnienia krwi – pękają. Tworzą się tzw. teleangiektazje, czyli charakterystyczne pajączki: krwawy punkcik i odchodzące od niego odgałęzienia. Kruchość i pękanie naczynek wiąże się także z ich podwyższoną przepuszczalnością, która ułatwia przenikanie do skóry wielu czynników zapalnych. To także jedna z przyczyn rozwoju bardzo trudnego w leczeniu trądzika różowatego. Skóra naczyniowa z trudnością broni się przed niekorzystnymi czynnikami atmosferycznymi, zwłaszcza gwałtownymi zmianami temperatur. Problem nasilają też niektóre leki, np. hormonalne czy sterydowe. Siateczka rozszerzonych lub popękanych żyłek na nosie i policzkach świadczy także o słabej tkance łącznej.

Jak zapobiegać?

Cera naczynkowa wymaga czułej pielęgnacji łagodnymi kosmetykami. Najlepsze są preparaty hypoalergiczne – bezzapachowe, pozbawione barwników, emulgatorów i konserwantów.
Uspokajają i koją skórę, wzmacniają jej barierę ochronną oraz zmniejszają zaczerwienienia. W kosmetykach znajdują się składniki uszczelniające i uelastyczniające ściany naczyń: witamina K, C, PP, rutyna, arnika, wyciąg z kasztanowca, miłorząb japoński, rumianek, alantoina. Szczególne znaczenie ma rutyna: działa antyoksydacyjnie, hamuje aktywność enzymów powodujących niszczenie ścian naczyń krwionośnych, dzięki czemu zmniejsza się ich łamliwość i kruchość. Stają się one mniej wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne, lepiej przewodzą substancje odżywcze i tlen. W rezultacie zmniejsza się nadwrażliwość oraz skłonność do zaczerwienień skóry twarzy. Ostatnio wykorzystuje się witaminę K, która warunkuje prawidłową krzepliwość krwi. Skutecznie działa na naczynka i wylewy podskórne. Poprawia koloryt skóry z rozszerzonymi i pękającymi naczynkami krwionośnymi. Rozjaśnia cerę zaczerwienioną i zniszczoną w wyniku przewlekłego działania słońca. Zalecana jest do pielęgnacji skóry skłonnej do rozszerzonych naczyń krwionośnych oraz tworzenia się wylewów i drobnych siniaków. Oprócz składników wzmacniających naczynka, ważne są substancje odbudowujące barierę lipidową skóry (m.in. ceramidy, fosfolipidy, oleje roślinne zawierające niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, tzw. NNKT), witaminy A i E oraz składniki nawilżające (kwas hialuronowy). Dzięki zawartości D-pantenolu (prowitamina witaminy B5), alantoiny, protein, alg kosmetyki do pielęgnacji cery naczynkowej działają łagodząco i wzmacniająco. Podobne właściwości mają również preparaty produkowane na bazie wód termalnych. Cera „z pajączkami” nie lubi zmian. Dlatego najlepiej pielęgnować ją, stosując preparaty jednej firmy, przeznaczone specjalnie do tego celu. Cerę naczynkowa trzeba także chronić przed słońcem (na co dzień używać kremów z filtrami UV) oraz przed mrozem i wiatrem (nie zapominając o natłuszczaniu skóry zimą). Nie wolno drażnić jej mechanicznym pilingiem. Jeśli złuszczać, to tylko enzymatycznym. Należy też unikać czynników, które nasilają proces rozszerzania się naczynek oraz profilaktycznie zażywać Rutinoscorbin.